از آن مرتبه قدم بر معارج ترقى نهاد ، حيثيات كسبى علاوهء آن گرديد و بنابر استعداد طبيعى و اكتسابى و طبع سليم و عقل مستقيم و همّت بلند و بخت ارجمند و قوّت مميزه و صفوت درّاكه و جودت ذهن و جوهر فهم متصرف و طبيعت موزون و تميز اشعار و استفادهء علوم متداوله سيّما فقه و اصول و فروع آن و قيد شرع و طهارت ظاهر و عفّت باطن و سخاوت نفس و احسان و صفت حلم و خلق و ساير خصال مرضيه و اخلاق حميده از اقران و امثال خود ، بلكه از جنس اناث به اين حيثيات ممتاز و مستثنى بود ؛ معهذا توجه پادشاهانه و تلطّف خسروانه شامل صورت حال و كافل خيريّت آمالش گرديده روز بروز مدارج هلال قدرتش بلندتر گشته باوج كمال بدريت رسيد و زمان معارج جمال بختش بنهايت [ 40 ] ترقى صعود نموده بذروهء جلال فوقيت كشيد تا آنكه شأن و اعتبارش به حدى مرتبهء كمال پذيرفت كه شاه دين پناه را با وجود شاهزاده‌هاى مستعد قابل‌كه هر يك نهال حديقهء سلطنت و كامكارى ، ورد چمن عظمت و شهريارى بودند ، در سوانح امور جزئى و كلى و ملكى و مالى بصلاح و صوابديد او عمل مينمود و تمامى مهمّات سركار پادشاهى از لوازم شروط سياست و جهاندارى و قواعد رسوم سلطنت و بختيارى باستخاره و استشارهء آن ملكهء عاقلهء عادله قرار - ميداد و بىوقوف و شعور او هيچ اراده از قوّت بفعل نمىآورد . بنابرين مقدمات عتبهء عليه و سدّهء سنيّه‌اش مسجد جباه « 1 » سلاطين ذوى الاقتدار و ملثم افواه اكابر عاليمقدار گرديد و پرتو خورشيد ذات جميلة الصفاتش چون انوار آفتاب جهانگير به اطراف و اكناف عالم رسيد و رايحهء گلزار صفات مشكينة النفحاتش مانند شميم گلهاى بهارى بر مشام اميد ساكنان اقاليم وزيد . علماى زمان و فضلاى دوران باسم ساميش رساله‌ها در اقسام علوم تصنيف كرده و بشرف مطالعه‌اش رسانيده ، خدّام ايشان را بجايزه‌هاى موفور و عواطف

--> ( 1 ) - م : حباه .